પગ કપાવ્યા વગર ઇલાજ – સુરતમાં ડૉ. આશુતોષ શાહ કેવી રીતે ડાયાબિટિક પગ બચાવે છે?

પગ કપાવ્યા વગર ઇલાજ

ઘણા ડાયાબિટીસના દર્દીઓને ડર હોય છે કે “જો પગમાં ઘા થઈ ગઈ, તો ડૉક્ટર પગ કાપી નાખશે.” આ ડર એટલો વ્યાપક છે કે ઘણા લોકો ડૉક્ટર પાસે જ નથી જતા અને ઘા વધુ ઊંડી થઈ જાય છે.

સત્ય એ છે: મોટા ભાગના ડાયાબિટિક ફૂટ ઇન્ફેક્શનમાં પગ કાપવાની જરૂર નથી જો સમય પર અને સાચા નિષ્ણાત પાસે ઇલાજ મળે.

Elegance Diabetic Foot & Ulcer Clinic (EDFC) સુરતમાં ડૉ. આશુતોષ શાહ વર્ષ 2004થી ડાયાબિટિક ફૂટ સ્પેશ્યાલિસ્ટ તરીકે કામ કરે છે. ગંગા હૉસ્પિટલ, કોઈમ્બતૂરમાં ઉચ્ચ તાલીમ લીધા પછી, તેઓ પ્લાસ્ટિક સર્જરી, માઇક્રોવૅસ્ક્યુલર સર્જરી અને ઍડ્વાન્સ્ડ ઘા સારવારની આ ત્રણ કૌશળ્ય એક જ ક્લિનિકમાં લઈ આવ્યા છે — સુરતના દર્દીઓ માટે.

પગ શા માટે કાપવા પડે છે? સૌ પ્રથમ સત્ય જાણો

ડાયાબિટીસ ધીરે ધીરે નળ (nerve) અને રક્તવાહિની (blood vessel) ને નુકસાન કરે છે. તેના કારણે:

  • નાના ઘા દેખાતા નથી અને દુઃખે નહિ
  • ઘા ઝડપથી ઊંડા થઈ જાય છે
  • ઇન્ફેક્શન ઝડપથી ફેલાય છે
  • હાડકા સુધી ઇન્ફેક્શન પહોંચે ત્યારે – ઍમ્પ્યુટેશન ઍ ઍ ઑપ્શન બને

પરંતુ, ડાયાબિટિક ફૂટ ઇન્ફેક્શનના મોટા ભાગના કિસ્સામાં, સ્ટેજ 1, 2 અને 3 – પગ કપાવ્યા વગર ઇલાજ શક્ય છે. અને સ્ટેજ 4 (ગૅન્ગ્રીન)માં પણ, ઘણી વાર ફક્ત અસરગ્રસ્ત ભાગ જ કાઢવામાં આવે છે.

EDFC સુરતમાં પગ કપાવ્યા વગર ઇલાજ કેવી રીતે થાય છે?

1. ઍડ્વાન્સ્ડ ઘા સ્વચ્છ કરવો (Debridement)

ઘામાંથી ખરાબ, મૃત ટિશ્યૂ હટાવવામાં આવે છે, ચોક્કસ અને ઑપ્રેટ ટેક્નિક વડે. આ ઘા ઝડપી રૂઝાવ માટે ખૂબ જ જરૂરી છે. EDFC ખાતે નૉન-સર્જિકલ ઘા સારવાર અત્યંત અસરકારક છે.

2. ઑફ-લૉડિંગ (Offloading) – દબાણ ઘટાડવું

ઘા ઉપર ચાલવાનું દબાણ ઘટાડવા માટે ખાસ ઉપકરણ, ડાયાબિટિક ફૂટવેર, અને casts વાપરવામાં આવે છે. આ વગર ઘા ઝડપથી નહીં ભરે.

3. ઇન્ફેક્શન કન્ટ્રોલ

ટેસ્ટ દ્વારા ઇન્ફેક્શનનો ચોક્કસ જીવ (bacteria) ઓળખવામાં આવે છે. ત્યાર બાદ ટૉર્ગેટેડ ઍન્ટીબાયૉટિક ઉપચાર આપવામાં આવે છે, generalized antibiotic નહીં.

4. રક્ત પ્રવાહ સુધારવો (Revascularisation)

જ્યારે પગ સુધી લોહી ઓછું પહોંચે, ત્યારે ઘા ભરવો ઘણો મુશ્કેલ બને. Dr. Shah રક્ત પ્રવાહ પুનઃ સ્થાપિત કરવા vascular procedures નો ઉપયોગ કરે છે, આ રીતે ઍમ્પ્યુટેશન ટાળી શકાય.

5. ઍડ્વાન્સ્ડ ઘા ડ્રેસિંગ (Advanced Wound Dressings)

EDFC ખાતે ઍડ્વાન્સ્ડ ઘા ડ્રેસિંગ ઉત્પાદનો (bioactive dressings, negative pressure therapy) વાપરવામાં આવે છે, જે સામાન્ય ક્લિનિકથી ઘણા અલગ અને અસરકારક છે.

6. ડ્રેસિંગ અને ફ્લૅપ (Skin Grafting / Flap Surgery)

ઘા ઊઘડી ગઈ હોય, ત્યારે skin graft અથવા flap surgery થી ઘા ઢાંકવામાં આવે .

સુરતમાં ક્યારે ડૉક્ટર પાસે જવું?

જો નીચે જણાવ્યા પૈકી કોઈ પણ સ્થિતિ દેખાય, તો 24 કલાકની અંદર EDFC સુરત ખાતે આવો:

  • 2 અઠવાડિયા કે વધુ સમયથી ઘા ન ભરે
  • ઘામાંથી પ્રવાહી (pus) અથવા ખરાબ ગંધ આવે
  • કોઈ આંગળી અથવા ભાગ કાળો પડ્યો હોય
  • પગ ફૂલ્યો હોય, ગરમ અથવા લાલ હોય
  • ડાયાબિટીસ અનિયંત્રિત હોય અને પગ ઠંડો કે સુન્ન અનુભવાય

અત્યારે EDFC સુરત ખાતે અપૉઇન્ટમૅન્ટ બૂક કરો, ફોન: +91 88490 66499

ડૉ. આશુતોષ શાહ, સુરતના ડાયાબિટિક ફૂટ સ્પેશ્યાલિસ્ટ

ડૉ. આશુતોષ શાહ ફક્ત ડૉક્ટર નથી તેઓ ડાયાબિટિક ફૂટ ક્ષેત્રના ઍક્સ્પર્ટ છે. ગુજરાત અને ભારત ભરમાંથી અને UK, USA જેવા વિદેશથી પણ દર્દીઓ EDFC ખાતે સારવાર માટે આવે છે.

ડૉ. શાહ વિશે વધુ જાણો | અમારી સેવાઓ જુઓ | સંપર્ક કરો

અમને ફૉલો કરો

Frequently Asked Questions

શું ડાયાબિટિક ફૂટ ઇન્ફેક્શનમાં પગ કપાવ્યા વગર ઇલાજ થઈ શકે?

હા — ઘણા કિસ્સામાં. જો સ્ટેજ 1, 2 અથવા 3 પર ઇન્ફેક્શન હોય, અને સમય પર EDFC ખાતે ઇલાજ મળે, તો ઍમ્પ્યુટેશન ટાળી શકાય. ડૉ. આશુતોષ શાહ સૌ પ્રથમ limb salvage options ખૂંખારે — ઍમ્પ્યુટેશન છેલ્લો ઉપાય.

ગૅન્ગ્રીન થઈ ગઈ હોય તો શું પગ કાપવો પડે?

ઘણી વખત નહીં. Localised gangrene (Stage 4) માં ઘણી વાર ફક્ત અસરગ્રસ્ત ભાગ (જેમ કે આંગળી) કાઢવામાં આવે અને બાકીના પગ બચે છે. Dr. Shah ઍડ્વાન્સ્ડ vascular assessment અને surgery વડે આ કરે છે.

EDFC ક્લિનિક સુરત ક્યાં છે?

Elegance Diabetic Foot & Ulcer Clinic (EDFC) સુરત, ગુજરાતમાં આવેલ છે. ઍડ્જાણ અને વેસૂ — બંને વિસ્તારોના દર્દીઓ અહીં આવે છે. ફોન: +91 88490 66499 | elegancediabeticfoot.com/contact-us

ઇલાજ કેટલો સમય ચાલે?

ઇલાજ ઘાના સ્ટેજ પ્રમાણે બદલાય. Stage 1-2: 2–6 અઠવાડિયા. Stage 3-4: 2–4 મહિના. ચોક્કસ સારવાર EDFC ખાતે ક્લિનિકલ ઍસસ્મૅન્ટ પછી નક્કી થાય.

શું ઘરે ઘા ની સારવાર કરવી યોગ્ય છે?

ના. ડાયાબિટિક ઘા ઘરે ઇલાજ કરવો ઘણો ખતરનાક છે. હળદર, નાળિયેર તેલ, કપડું — આ ઉપાયો ઇન્ફેક્શન વધારી શકે. ઘા 2 દિવસ ન ભરે તો EDFC ખાતે તુરંત આવો.